Denizli Belediyesi 25. Amatör Tiyatrolar Festivalinin Ardından: DENİZLİ'DE TİYATRO VAR

Bu yıl 25. yıl coşkusunu yaşamak isteyerek başlayan festival Dünya amatör tiyatroların başkenti Denizli’dir diyebilmemizi ve buna inanabileceğimizi gösterdi.
Sadık Aslankara ve öğrencilerinin 25 yıl önce başlattıkları festivaldeki sloganlarının bu yılda kullanılmasıyla aslında Amatör tiyatro camiasına anlatılmak istenen bir şey vardı ve kim ne derse desin bunu herkes çok iyi anladı. ‘’DENİZLİ’ DE TİYATRO VAR‘’
Yedisi yabancı, sekiz yerli olmak üzere onbeş ekip katıldı. Oyun seçimleri hakkında çok konuşmalar yapıldı, panellerde dile getirildi. Haklı yada haksız şekilde evet ortada bir yanlışlık vardı. Yabancı ekiplerin dil sorunu nedeniyle oyunlarının anlaşılamaması ve yabancı ekiplerin profesyonel olması özellikle üzerinde durulan tartışma noktalarındandı. Ancak oyunlara baktığımızda; Gürcistan, müzikal ve diyalogsuz Don juanla , Moldava, oyunculukları ve rejileriyle dili bir kenara bıraktıran çocuk oyunu Pepy Uzun Çorapla, Bulgaristan, oyunculuk performansları ve 135 yıllık bir amatör tiyatronun ruhunu taşıyan ekip anlayışlarıyla sahneledikleri İzdivaçla Hiçte anlaşılmaz değillerdi. Yabancı ekiplerden Yunanistan’ın dil sorunu nedeniyle, oyunlarının daha anlaşılır olması düşüncesiyle, oyun içindeki monolog kısınlarının, türkçe seslendirme yaptırması da, sanırım festival için büyük bir nezaketti. İzleyemediğim Romanya ve Kosava ekibi için yorum yapamıyorum ancak Kosava’ nın türkçe oynadığını biliyorum. Bu çerçevede bakıldığında yabancı ekipler konusunda çok büyük festivali lekeleyecek yanlışlar olduğunu düşünmüyorum.
Yine festivaldeki konuşulan başka bir konuda yabancı grupların Devlet destekli (Kosava hariç ) ve performanslarıyla kendilerine profesyonel dedirtebilecek gruplar olmasıydı. Bu neden Devlet destekli tiyatrolar festivale alındı tartışmasını çıkardı ortaya ama bu ne seçici kurulun nede başvuru yapan yabancı grupların hatasıydı. Hemen hemen tüm gruplarla konuşma fırsatım veya bi şekilde gruplar hakkında bilgi alma fırsatım oldu. Ve katılan grupların ülkelerinde devlet desteği almayan tiyatro gruplarının olmadığını öğrendim ve sanırım ki festival için değil ülkemiz için bir ayıp olarak ortaya çıkıyor.
Festivalin diğer bir tartışma konusu da Denizli’ den 4 amatör tiyatro grubunun katılmış olmasıydı. Bu benimde içimi acıtan bir konuydu aslında, çünkü bende festivale oyunuyla Denizli ekibi olarak katılan gruplardan biriydim ancak her zaman belirttiğim bir şey vardı
‘’ Eğer benim oyunum hak etmiyorsa alınmasın ve diğer illerden başka bir tiyatro çağırılsın’’ üzerinde durduğum bir noktaydı ama yinede milliyetçilik duygularıyla, benimde oyunumun içinde olduğu, iyi yada kötü, tartışmaya açık performanslarıyla 4 yerel grup festivale alındı.
Festival konusunda içimdeki tek sıkıntı buydu neden Denizli’ den 4 grup diye kendimce sorun yapmıştım ancak sonradan o slogan geldi aklıma ‘’DENİZLİDE TİYATRO VAR‘’
Belkide benim bile bu konuyu sindirmeme yetmişti bu slogan … Yinede izlediğim için ve eleştirileri duyduğum için belirtmeden geçemeyeceğim; Pahoy ‘’ Uzaklar’’ ve Pev Koleji Drama Topluluğu’’ Fehmi Paşa Konağı’’ oyunları performanslarını göz önüne alarak yerel grup olarak festivalin içinde oyunla olmamalılardı diye düşünüyorum.
Bu yılki festivalde sadece oyun izleme ve eğlence mantığının dışına çıkılıp özellikle Denizli deki yerel gruplara fayda sağlaması amacıyla Sadık Aslankara, Çoşkun Irmak, Bülent Baytar ve Gülabi Turan tarafından atölye çalışmaları yapıldı. Sürelerin kısıtlı olması nedeniyle kısa çalışmalar oldu, ancak yinede gözlemlediğim kadarıyla katılımcıların beyninde yeni ufuklar açtı ve tiyatro anlamında aydınlattı.
Festival boyunca yapılan panellerde hep dile gelen bir konu vardı. Denizlide daha iyi işler çıkabilmesi için yerel tiyatro ekiplerinin birleşmesi gerekiyor denildi. Aslında çok haklı ve yerinde bir söylemdi ancak bu Denizli için geçerli olabilecek ve gerçekleşmesi mümkün olmayan bir düzendi. Çünkü Denizli deki tiyatro ekiplerinin geneli bir şekilde hep birbiri ile çalışmış bir arada olmuş, ancak kendince haklı nedenlerle ayrılmış kişilerden oluşmaktadır.
Ne kadar ilkesizde görülsek bu bir ilke meselesidir. Denizlide ilkelerimden dolayı ben birleşmeye karşıyım diyen arkadaşlara senede bir kere Festivale gelip, Denizli de tiyatronun nasıl işlediğini ekiplerin nasıl oluştuğunu ve ne şartlar altında çalıştığını bilmeden, buradaki havayı koklamadan , siz birleşin diyen arkadaşların; benim kendimce ilkelerim var ve birleşmem cevabı aldığında sen ilkesizsin diye bir itham da bulunması yanlış olur ama söylendi.
Ne kadar anlatırsam o kadar uzar bu yazı bi yerde noktalamam gerekiyor sanırım. Sonuç olarak iyi oyunlar da vardı kötü oyunlarda vardı, ama iyisi kötüsü ve polemikleriyle bir festival daha geride kaldı. Ama siyaseti bir kenara bırakırsak ve bırakmalıyız , Denizli Belediyesi güzel bir iş çıkardı evet kimilerine göre daha iyi olabilirdi yada bundan iyisi olmazdı bence ama bir gerçek daha var ‘’daha kötü de olabilirdi.’’
‘’DENİZLİ’ DE TİYATRO VAR’’ benim bile inanmadığım ve umutsuzluğa kapıldığım bir olguydu bu ancak bende dahil olmak üzere festivale katılan herkes bunu anladı ve sonraki senelerde yapılacak festivallere umutla bakmamızı sağladı. Festivalin eskilerinden duyduğum üzere ‘’ Sönen ateş tekrar yanmaya başlıyor ‘’
A.Emrah Özdilek
emrahozdilek@gmail.com
Tiyatro Dünyası - Sizden Gelenler